به نيشاپور مقام كرد و حيكان [ 1 ] قارى يحيى بن محمد بن يحيى الذهلى و همه مطوعه [ 2 ] و فقهاء نيشاپور ميل سوى عمرو داشتند ، كه او فرستادهء امير المؤمنين بود ، و عهد و لوا او داشت . و اندر خجستانى وقيعت [ 3 ] كردند ، كه او مخالف بود مر سلطان را ، و چون خجستانى خير يافت ، احمد بن منه را به نيشابور خليفت كرد ، و خود به هرات آمد بحرب عمرو بن الليث . و هرات بر عمرو حصار كرد ، اندر سنه سبع و ستين و مأتين . و هيچ چيز نتوانست كرد ، و از آنجا قصد سوى سيستان كرد . چون به رمل [ 4 ] سم رسيد ، آن حصار را

--> [ ( 1 - ) ] هر دو : حنكان قارى و يحيى بن محمد و يحيى الذملى ؟ ناظم : و جنكان قارى و يحيى الخ ؟ ن : بار تولد و غفار اوف خبكان ؟ و در ابن اثير 7 ر 107 كيكان و هو يحيى بن محمد بن يحيى ذهلى املاى درست گيكان باشد كه معرب آن جيكان است ( تم كلامه ) ولى تمام اين حدسها نادرست است . يحيى بن محمد بن يحيى ذهلى از عشيره ذهل بن شيبان و ملقب به حيكان به فتحه حاء و سكون دوم است كه كنيت او ابو زكريا بود ، و امام اهل حديث نشاپور و فرزند امام ايشان است . وى بعراق سفر كرد ، و از امام احمد بن حنبل و غيره حديث شنيد و امير مجاهدين و غازيان نشاپور بود ، تا كه احمد بن عبد اللّه خجستانى برامد ، ولى حيكان با او جنگيد ، تا كه اسير و در زندان در سنه 267 ه . كشته شد ( الاعلام 9 ر 206 به حوالت مرآت الجنان 2 ر 181 و تهذيب التهذيب 11 ر 276 و تاج العروس 7 ر 125 و النجوم الزاهره 3 ر 43 ) . [ ( 2 - ) ] مطوعه : به ضمهء ميم و فتحهء طا و كسرهء و او مشدد ، مجاهدين خوش برضا و ايله جارى ( المنجد ) . [ ( 3 - ) ] وقيعت بفتحهء و او ملامت و عيب گوئى ( غياث ) . [ ( 4 - ) ] ب : رمل سبم ؟ اصل : رمل سم ؟ كه در طبع ناظم و تهران نيز چاپ شده ، و در ( ن ) باستناد ابن اثير ( 7 ر 107 ) رمل سى طبع كرده‌اند . تاريخ سيستان ازينجا نامى نميبرد و گويد كه خجستانى بفرا بسيار مردم ياوه بكشت و دو روز مانده از ربيع الآخر سنه سبع و ستين و مائتى بدر سيستان آمد ( ص 237 ) .